Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2014

Μελέτη ΙΤΕΠ: Τοπικές συμφωνίες για την αντιμετώπιση της εποχικότητας

Ειδικές Τοπικές Συμφωνίες Εποχικότητας εισηγείται μελέτη του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος, που παρουσιάστηκε σήμερα Τρίτη, για την άμβλυνση της εποχικότητας του ελληνικού τουρισμού, που αποτελεί το μεγαλύτερο δομικό πρόβλημα
.Σύμφωνα με τη μελέτη, συντονιστικό ρόλο στην κατάρτιση αυτών των τοπικών Συμφωνιών, θα έχει το υπουργείο Τουρισμού, που θα αναλάβει και τον εποπτικό ρόλο στην υλοποίησή τους. Οι εν λόγω Συμφωνίες θα συνάπτονται μεταξύ όλων των ιδιωτικού χαρακτήρα εμπλεκομένων φορέων και συλλογικοτήτων του τοπικού τουριστικού κυκλώματος καθώς και των δημοσίων και αυτοδιοικητικών αρχών με στόχο την τήρηση των δράσεων που έχουν συμφωνηθεί για την υποστήριξη της άμβλυνσης της εποχικότητας στην καθορισμένη περιοχή.Οι Ειδικές Τοπικές Συμφωνίες Εποχικότητας, εκτός των τοπικών παρεμβάσεων και δράσεων, που εκ των πραγμάτων θα λαμβάνουν υπόψη και τις τοπικές ιδιομορφίες και ιδιαιτερότητες, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν ένα γενικό πλαίσιο κινήτρων, ικανό να προσελκύσει το ενδιαφέρον συμμετοχής των επιχειρήσεων σε αυτές τις συμφωνίες.Ειδικά κατά τα πρώτα στάδια διαμόρφωσης αυτού του μοντέλου τουρισμού, όπως τονίζεται στη μελέτη, είναι απαραίτητη η δημόσια στήριξη με την μορφή επιδοτήσεων, φορολογικών κινήτρων ή, άλλων, αντίστοιχων μέτρων.  Σε αυτήν την κατεύθυνση, το κράτος διαθέτει, κατά κύριο λόγο, τις εξής επιλογές:
1. Επιδοτήσεις και κίνητρα προς την πλευρά της τουριστικής προσφοράς, είτε κλασσικών είτε εναλλακτικών μορφών τουρισμού, που αφορούν σε περιόδους μη αιχμής.
2. Κινητροδότηση προς την πλευρά της ζήτησης, δηλαδή προς τους ταξιδιώτες ή το κύκλωμα ταξιδιωτικής διακίνησης, που επιλέγουν να πραγματοποιήσουν τα ταξίδια τους σε περιόδους μη αιχμής.
3. Συνδυασμός των παραπάνω. Ακόμη στη μελέτη προτείνεται η συγκρότηση μητρώου τουριστικών επιχειρήσεων μέσω ΓΕΜΗ με βάση τόσο τα ως άνω κριτήρια για τους ΔΛΤ ή άλλα π.χ. ΚΑΔ, όσο και την ιδιαίτερη ταυτότητα του κάθε προορισμού σε επίπεδο παραγωγικής δραστηριότητας (π.χ. εργαστήριο αργυροχρυσοχοΐας ή άλλης καλλιτεχνίας).
 Όπως σημειώνεται, οι Ειδικές Τοπικές Συμφωνίες Εποχικότητας  θα περιλαμβάνουν και αντίστοιχες συμφωνίες με φορείς, επιχειρήσεις και συλλογικότητες σε επίπεδο τουριστικής ζήτησης όπως συνεργασίες με : κλασσικούς tour operators, online travel agents, Google, εταιρίες συνεδρίων, κρουαζιερόπλοια και μεταφορείς (αεροπορικές εταιρείες, ακτοπλοϊκές κ.ο.κ.)Τους άξονες άμβλυνσης της εποχικότητας του ελληνικού τουρισμού αναδεικνύει το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο της Ελλάδας μέσα από την μελέτη του ΙΤΕΠ, προτείνοντας αλλαγές στο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης της χώρας μέσω της υιοθέτησης Ειδικών Τοπικών Συμφωνιών Εποχικότητας. Υπογραμμίζεται ότι ο όρος «εποχικότητα του τουρισμού» υποδηλώνει το φαινόμενο της εκδήλωσης της τουριστικής δραστηριότητας σε ορισμένη εποχή του έτους. Η μέτρηση της εποχικότηταςΣτην παρουσίαση της μελέτης , με θέμα «Η εποχικότητα του τουρισμού στην Ελλάδα», παρευρέθησαν ο πρόεδρος του ΞΕΕ Γιώργος Τσακίρης και ο πρόεδρος του ΙΤΕΠ Ανδρέας Μεταξάς.
Στόχος της μελέτης -της οποίας επιστημονικός υπεύθυνος είναι ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών Γεράσιμος Ζαχαράτος- είναι καταρχήν, η μέτρηση της εποχικότητας στην Ελλάδα, καθώς και της διαχρονικής της εξέλιξης και, εν συνεχεία, η σύγκρισή της με τις ανταγωνίστριες χώρες και, συγκεκριμένα, με αυτές της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Γιώργος Τσακίρης αναφερόμενος στον σκοπό της μελέτης επισήμανε ότι : «η υψηλή εποχικότητα στην ζήτηση του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος αποτελεί μια παθογένεια που όλοι αναγνωρίζουμε ως σημαντική αβελτηρία στην προσπάθεια μεγιστοποίησης των ωφελειών της Ελληνικής οικονομίας από τον τουρισμό. Συγχρόνως υπονομεύει την βιωσιμότητα των Ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων, διότι κακά τα ψέματα, καμία επιχείρηση, όσο επιτυχημένη και εάν είναι η εκμετάλλευση της, δεν μπορεί να επιβιώσει 12 μήνες, δουλεύοντας μόνο τους 4 ή 5 από αυτούς».
Εποχικότητα κατά εθνότητες
Στο πλαίσιο της έρευνας του Ινστιτούτου, αναπτύσσονται, μεταξύ άλλων, οι λόγοι δημιουργίας του φαινομένου της εποχικότητας και παρατίθενται άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις για την απομείωση του. Ειδικότερα όπως επισημαίνει η μελέτη, οι τουρίστες με την υψηλότερη εποχικότητα προέρχονται από την Τσεχία, την Πολωνία, τη Νορβηγία, την Αυστρία, την Ιταλία και τη Δανία, ενώ τη χαμηλότερη εποχικότητα εμφανίζουν οι τουρίστες που προέρχονται από την Κύπρο, την Ιαπωνία, την Τουρκία, την Κίνα, τη Βουλγαρία και τις ΗΠΑ.
Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι οι χώρες προέλευσης τουριστών με χαμηλή εποχικότητα εμφανίζουν σχετικά χαμηλά μερίδια συμμετοχής στο σύνολο των τουριστών (με εξαίρεση τις ΗΠΑ). Επιπλέον, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία, χώρες με τα υψηλότερα μερίδια αφίξεων σε καταλύματα στην Ελλάδα (οι οποίες μάλιστα σαν σύνολο αντιπροσωπεύουν το 39,4% των αφίξεων) εμφανίζουν εποχικότητα υψηλότερη από τη μέση εποχικότητα του εισερχόμενου τουρισμού.Επίσης παρατηρείται ότι οι περιφέρειες με την εντονότερη εποχικότητα είναι τα Ιόνια Νησιά, το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη, ενώ αντίθετα οι περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Ηπείρου και Αττικής εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερη εποχικότητα σε σχέση με Κίνητρα
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ επιχειρηματικών συλλογικοτήτων και Δημοτικών Αρχών κατά τη διάρκεια της ισχύος των Ειδικών Τοπικών Συμφωνιών Εποχικότητας η μελέτη προτείνει :
•   τη μείωση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων που επιβάλλεται στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και του τέλους επί των ακαθαρίστων εσόδων των τουριστικών επιχειρήσεων, • τη μείωση των δημοτικών τελών φωτισμού και καθαριότητας,
• τη μείωση των τελών ύδρευσης στα πλαίσια των τοπικών ιδιαιτεροτήτων ύδρευσης,
• την επέκταση των απαλλαγών που ισχύουν για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και σε όσες τουριστικές επιχειρήσεις υποστηρίζουν την επιμήκυνση και είναι ενταγμένες στο πλαίσιο των Ειδικών Τοπικών Συμφωνιών Εποχικότητας,
• την απαλλαγή από το τέλος διαφήμισης υπέρ δήμων για όλες τις δράσεις προβολής και τις εκδηλώσεις των τουριστικών επιχειρήσεων που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα επιμήκυνσης. Εναλλακτικές μορφέςΣύμφωνα με την έρευνα του ΙΤΕΠ, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού σε περιόδους μη αιχμής -χωρίς την ανάλογη οικονομική στήριξη αυτών εγχειρημάτων από το κράτος- δεν μπορεί να επιφέρει ανατροπή του φαινομένου της εποχικότητας.
Η Ισπανία με την εφαρμογή πλήθους επιδοτούμενων από το κράτος προγραμμάτων ταξιδιών κατά τις περιόδους μη αιχμής για πάνω από 25 χρόνια έχει αναδειχθεί ως η χώρα με τις καλύτερες επιδόσεις στην αντιμετώπιση της εποχικότητας.
Συνεπώς, η υιοθέτηση τέτοιου είδους προγραμμάτων σε συνδυασμό με την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, και κυρίως ο τουρισμός ατόμων τρίτης ηλικίας, καθώς και η διείσδυση σε αγορές, όπως της Κίνας και της Ιαπωνίας οι οποίες δείχνουν προτίμηση σε ταξίδια σε περιόδους μη αιχμής, εμφανίζεται ως η καλύτερη στρατηγική στο πλαίσιο ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου αντιμετώπισης της εποχικότητας στη χώρα μας.
Με βάση  τα συμπεράσματα της ανάλυσης της μελέτης, τρεις είναι οι κύριες ομάδες εισερχόμενων τουριστών πάνω στις οποίες δύναται να βασιστεί μια πολιτική μείωσης του φαινομένου της εποχικότητας, στοχεύοντας, κατ’ αρχάς σε επιλεγμένες περιφέρειες  μέσα στο πλαίσιο Ειδικών Τοπικών Συμφωνιών Εποχικότητας.
1.Τουρίστες τρίτης ηλικίας τόσο από εντός όσο και από εκτός ΕΕ.
2.Τουρίστες από χώρες, κατά βάση, εκτός ΕΕ (π.χ. Κίνα, Ιαπωνία, Η.Π.Α., Καναδάς), όπου οι θεσμικοί και κλιματολογικοί παράγοντες διαμορφώνουν, εξ αντικειμένου, τουριστική ζήτηση εκτός αιχμής για προορισμούς σαν την Ελλάδα.
3. Τουρίστες με ειδικά ενδιαφέροντα για εναλλακτικές μορφές τουρισμού, οι οποίες είναι δεκτικές για ανάπτυξη κατά την περίοδο της επιμήκυνσης.
Τέλος στο πλαίσιο της μελέτης του ΙΤΕΠ αναπτύσσονται προτάσεις για την ανάπτυξη α) του τουρισμού της τρίτης ηλικίας τόσο και κυρίως από χώρες της Ευρώπης όσο και από τρίτες χώρες, β) του Πολιτιστικού τουρισμού, γ) του γαστρονομικού τουρισμού,  δ) του Τουρισμού ευεξίας, υγείας και ιατρικού τουρισμού, ε) του Συνεδριακού τουρισμού,  στ)του θρησκευτικού τουρισμού, ζ) και του αθλητικού τουρισμού (γκολφ, ποδηλατικός τουρισμός κ.λ.π.).

tornosnews